10-05-2007, 12:46 AM
Beslenme, diyaliz tedavinizin önemli bir parçasıdır. Doğru yiyecekleri yeterince yemek için özel çaba harcamanız gereklidir. Yoksa yetersiz beslenir, kilo kaybeder ve çabucak yorulur ya da kendinizi hiç yoktan yorgun hissedersiniz.
Doğru beslenmenizi sağlamak sizi, tedavi ekibinin en etkin üyelerinden biri durumuna getire-cektir. Kontrolü siz ele almalısınız!
Çok mu yorgunsunuz?
İştahınız mı yok?
Bulantınız mı var?
Kusuyor musunuz?
Kabızlığınız mı var?
Ağzınız mı kuruyor?
Şişkinliğiniz mi var?
Ağız tadınız mı kaçtı?
Çok mu yorgunsunuz?
İnsanlar hasta olduklarında, kendilerini genellikle yemek yiyemeyecek kadar yorgun hissederler. İşte size enerjinizi ve yemeye karşı ilginizi arttıracak bazı yollar:
· Önce doktorunuzun onayını alarak kısa yürüyüşler gibi hafif egzersizler yapın. Bunlar size güç sağlayacak, gücünüzü korumanızda etkin olacak ve iştahınızı açacaktır.
· Yemeğinizi hazırlamadan önce dinlenin. Özellikle tedavi sonralarında kendinizi yorgun hissedebileceğinizden, bu durumu piyasadaki hazır yiyecekleri denemek için bir fırsat olarak değerlendirebilirsiniz. Önceden hazırlayacağınız yemekleri bu gibi zamanlarda kullanmak üzere dondurarak saklayabilirsiniz.
İştahınız mı yok?
· Akşamları açlık hissetmiyorsanız ana öğününüzü sabah kahvaltısına, kahvaltıdan sonraki atıştırmalara ya da öğle yemeğine kaydırın.
· Sabahları yemekten hoşlanmıyorsanız, hafif bir şeyler atıştırın ve ana yemeğinizi gün içinde, kendinizi daha iyi hissettiğiniz bir zamanda yiyin.
· Sık sık ama azar azar yiyin. Gün boyunca yenen küçük öğünler bazen, üç büyük öğüne göre daha sağlıklı olabilir.
· Yemek yerken küçük lokmalar alın. Azar azar yemek, tüm yeme sürecinizde büyük bir farklılık yaratabilir.
· İştahınızı kaybetseniz bile yemekten vazgeçmeyin! Kimi zaman, yemek yemeyi tıbbi bakımınızın bir parçası olarak düşünmelisiniz.
Bulantınız mı var?
Bulantıyı önlemek yada hafifletmek için bu yöntemleri deneyebilirsiniz:
· Eğer mideniz iyi değilse, kendinizi yemeye zorlamayın.
· Yemek pişerken çıkan kokulardan kaçının ve iyi havalandırılmış bir odada yemek yiyin.
· Ağzınıza birkaç kraker atın ya da buz krem gibi soğuk bir şeyler yiyin.
· Yemeğinizi yavaş yavaş yiyin ve yemeklerden sonra dinlenin.
· Kızarmış yiyeceklerden kaçının.
· Sıcak yemekler yerine soğuk yiyecekleri yeğleyin.
Kusuyor musunuz?
· Yavaş yiyin ve yediklerinizi iyi çiğneyin.
· Kusacağınızı hissettiğinizde uzanın ya da iyi havalandırılmış bir odada, başınız ve omuzlarınız yüksekte kalacak biçimde dinlenin. Giysileriniz sıkıyorsa gevşetin; yüzünüze ve boynunuza serin nemli bezler koyun.
· Kusarak fazladan yitirdiğiniz sıvıyı yerine koymak için sıkma meyve suları, kolasız meşrubatlar, çay, et suyuyla yapılmış çorbalar ya da su için. Öte yandan, diyaliz tedavileri arasında kazandığınız kiloları yakından takip ederek çok fazla sıvı alıp almadığınızdan emin olun.
Kabızlığınız mı var?
· Bir bardak sıcak suya yarım limon sıkıp sabahları ya da yatmadan önce için. Sıcak içecekler bağırsak etkinliklerini genellikle uyarır. Bu arada, sıvı alımı konusunda size getirilen sınırlamaları unutmayın.
· Programlı bir yaşam düzeni bağırsak alışkanlıklarınızın da düzene girmesini sağlar. Yemekle-rinizi her gün yaklaşık aynı saatte yiyin ve vücudunuzu çalıştıracak bazı fiziksel etkinlikler için belirli zamanlar ayırın. Bağırsak sisteminizi düzende tutmak için her gün uygulayacağınız hafif egzersizlere gereksinim vardır.
· Her gün tuvalette geçireceğiniz sakin bir zaman ayırın. ( 10- 30 dakika)
· Tuvalete gitmeniz için vücudunuzdan kaynaklanan çağrıları göz ardı etmeyin.
· Patlamış mısır ya da öğütülmüş kepek gibi lif açısından zengin yiyecekler yemeye çalışın.
· Bütün bu önerileri denediniz ve hiçbir olumlu sonuç alamadınızsa doktorunuza danışarak başka seçenekler önermesini isteyin. doktorunuz önermediği sürece reçetesiz satılan laksa-tiflerden (müshil ilacı) kullanmayın.
Ağzınız mı kuruyor?
· Diyaliz hastası için en zor, ama en önemli görevlerden biri, sıvı alımının önlenmesidir.
· Tuzlu yiyecekler yemeyin.
· Biraz suya bir iki damla nane yağı ya da limon suyu katarak hazırlayacağınız ferahlatıcı ağız spreyini küçük bir sprey şişesine koyarak yanınızda bulundurun.
· Dondurulmuş üzüm ya da ağaç çileği yiyin.
· Yapay tükürük kullanma konusunda doktorunuza danışın.
Şişkinliğiniz mi var?
· Yemeklerinizi günde 6-8 kez, ama azar azar yiyin.
· Özellikle periton diyalizi tedavisi görüyorsanız öncelikle balık, yumurta, tavuk ve et gibi yüksek proteinli besinlere ağırlık verin. Bu durumda diyet uzmanınız, size protein katkısı da önerebilir.
· Periton diyalizi hastasıysanız, uygulayıcı görevlilerle görüşerek diyaliz sıvınızı yemek yeme-nizden önce boşaltmalarını isteyin. Böylece, " doluluk" duygusu giderilebilir.
· Yavaş yiyin; hızlı yemek hava yutmanıza neden olur.
· Hafif egzersizler de size yardımcı olabilir, ama bu konuda önce doktorunuza danışmalısınız.
Ağız tadınız mı kaçtı?
· Diş hekiminize görünerek dişlerinizde ya da dişetleriniz de bir sorun olup olmadığını araş-tırmasını isteyin. Eğer esaslı bir diş tedavisi görüyorsanız bunu doktorunuza bildirmeyi unut-mayın. Vücudunuzu bir enfeksiyon olasılığına karşı korumak üzere antibiyotik kullanmanızı önerebilir.
· Bazen ilaçlarınız da tat alma duyunuzu etkileyebilir. Bu konuda doktorunuza danışın.
· Yemeklerinize lezzet katacak değişik baharatlar deneyin.
· Kırmızı etin tadı kötü gelmeye başladıysa, eti pişirmeden önce az tuzlu salata sosuna ya-tırın. Bir süre için tavuk ya da balık eti yemeyi de tercih edebilirsiniz.
· Koku duyunuz tat duyunuzu etkileyebilir. Yemek hazırlanırken mutfakta bulunmayın. Ağır kokusu olmayan tavuk ya da tonbalığı salatası gibi soğuk yiyeceklere de yönelebilirsiniz.
· Ağızdaki metalik tadı gidermek için limon ya da başka ekşi meyveler ya da meyve aromalı mayhoş şekerlemeler yiyin. ( Şeker hastaları bu konuda dikkatli olmalıdırlar.)
Kaynak:Diyatıp
Doğru beslenmenizi sağlamak sizi, tedavi ekibinin en etkin üyelerinden biri durumuna getire-cektir. Kontrolü siz ele almalısınız!
Çok mu yorgunsunuz?
İştahınız mı yok?
Bulantınız mı var?
Kusuyor musunuz?
Kabızlığınız mı var?
Ağzınız mı kuruyor?
Şişkinliğiniz mi var?
Ağız tadınız mı kaçtı?
Çok mu yorgunsunuz?
İnsanlar hasta olduklarında, kendilerini genellikle yemek yiyemeyecek kadar yorgun hissederler. İşte size enerjinizi ve yemeye karşı ilginizi arttıracak bazı yollar:
· Önce doktorunuzun onayını alarak kısa yürüyüşler gibi hafif egzersizler yapın. Bunlar size güç sağlayacak, gücünüzü korumanızda etkin olacak ve iştahınızı açacaktır.
· Yemeğinizi hazırlamadan önce dinlenin. Özellikle tedavi sonralarında kendinizi yorgun hissedebileceğinizden, bu durumu piyasadaki hazır yiyecekleri denemek için bir fırsat olarak değerlendirebilirsiniz. Önceden hazırlayacağınız yemekleri bu gibi zamanlarda kullanmak üzere dondurarak saklayabilirsiniz.
İştahınız mı yok?
· Akşamları açlık hissetmiyorsanız ana öğününüzü sabah kahvaltısına, kahvaltıdan sonraki atıştırmalara ya da öğle yemeğine kaydırın.
· Sabahları yemekten hoşlanmıyorsanız, hafif bir şeyler atıştırın ve ana yemeğinizi gün içinde, kendinizi daha iyi hissettiğiniz bir zamanda yiyin.
· Sık sık ama azar azar yiyin. Gün boyunca yenen küçük öğünler bazen, üç büyük öğüne göre daha sağlıklı olabilir.
· Yemek yerken küçük lokmalar alın. Azar azar yemek, tüm yeme sürecinizde büyük bir farklılık yaratabilir.
· İştahınızı kaybetseniz bile yemekten vazgeçmeyin! Kimi zaman, yemek yemeyi tıbbi bakımınızın bir parçası olarak düşünmelisiniz.
Bulantınız mı var?
Bulantıyı önlemek yada hafifletmek için bu yöntemleri deneyebilirsiniz:
· Eğer mideniz iyi değilse, kendinizi yemeye zorlamayın.
· Yemek pişerken çıkan kokulardan kaçının ve iyi havalandırılmış bir odada yemek yiyin.
· Ağzınıza birkaç kraker atın ya da buz krem gibi soğuk bir şeyler yiyin.
· Yemeğinizi yavaş yavaş yiyin ve yemeklerden sonra dinlenin.
· Kızarmış yiyeceklerden kaçının.
· Sıcak yemekler yerine soğuk yiyecekleri yeğleyin.
Kusuyor musunuz?
· Yavaş yiyin ve yediklerinizi iyi çiğneyin.
· Kusacağınızı hissettiğinizde uzanın ya da iyi havalandırılmış bir odada, başınız ve omuzlarınız yüksekte kalacak biçimde dinlenin. Giysileriniz sıkıyorsa gevşetin; yüzünüze ve boynunuza serin nemli bezler koyun.
· Kusarak fazladan yitirdiğiniz sıvıyı yerine koymak için sıkma meyve suları, kolasız meşrubatlar, çay, et suyuyla yapılmış çorbalar ya da su için. Öte yandan, diyaliz tedavileri arasında kazandığınız kiloları yakından takip ederek çok fazla sıvı alıp almadığınızdan emin olun.
Kabızlığınız mı var?
· Bir bardak sıcak suya yarım limon sıkıp sabahları ya da yatmadan önce için. Sıcak içecekler bağırsak etkinliklerini genellikle uyarır. Bu arada, sıvı alımı konusunda size getirilen sınırlamaları unutmayın.
· Programlı bir yaşam düzeni bağırsak alışkanlıklarınızın da düzene girmesini sağlar. Yemekle-rinizi her gün yaklaşık aynı saatte yiyin ve vücudunuzu çalıştıracak bazı fiziksel etkinlikler için belirli zamanlar ayırın. Bağırsak sisteminizi düzende tutmak için her gün uygulayacağınız hafif egzersizlere gereksinim vardır.
· Her gün tuvalette geçireceğiniz sakin bir zaman ayırın. ( 10- 30 dakika)
· Tuvalete gitmeniz için vücudunuzdan kaynaklanan çağrıları göz ardı etmeyin.
· Patlamış mısır ya da öğütülmüş kepek gibi lif açısından zengin yiyecekler yemeye çalışın.
· Bütün bu önerileri denediniz ve hiçbir olumlu sonuç alamadınızsa doktorunuza danışarak başka seçenekler önermesini isteyin. doktorunuz önermediği sürece reçetesiz satılan laksa-tiflerden (müshil ilacı) kullanmayın.
Ağzınız mı kuruyor?
· Diyaliz hastası için en zor, ama en önemli görevlerden biri, sıvı alımının önlenmesidir.
· Tuzlu yiyecekler yemeyin.
· Biraz suya bir iki damla nane yağı ya da limon suyu katarak hazırlayacağınız ferahlatıcı ağız spreyini küçük bir sprey şişesine koyarak yanınızda bulundurun.
· Dondurulmuş üzüm ya da ağaç çileği yiyin.
· Yapay tükürük kullanma konusunda doktorunuza danışın.
Şişkinliğiniz mi var?
· Yemeklerinizi günde 6-8 kez, ama azar azar yiyin.
· Özellikle periton diyalizi tedavisi görüyorsanız öncelikle balık, yumurta, tavuk ve et gibi yüksek proteinli besinlere ağırlık verin. Bu durumda diyet uzmanınız, size protein katkısı da önerebilir.
· Periton diyalizi hastasıysanız, uygulayıcı görevlilerle görüşerek diyaliz sıvınızı yemek yeme-nizden önce boşaltmalarını isteyin. Böylece, " doluluk" duygusu giderilebilir.
· Yavaş yiyin; hızlı yemek hava yutmanıza neden olur.
· Hafif egzersizler de size yardımcı olabilir, ama bu konuda önce doktorunuza danışmalısınız.
Ağız tadınız mı kaçtı?
· Diş hekiminize görünerek dişlerinizde ya da dişetleriniz de bir sorun olup olmadığını araş-tırmasını isteyin. Eğer esaslı bir diş tedavisi görüyorsanız bunu doktorunuza bildirmeyi unut-mayın. Vücudunuzu bir enfeksiyon olasılığına karşı korumak üzere antibiyotik kullanmanızı önerebilir.
· Bazen ilaçlarınız da tat alma duyunuzu etkileyebilir. Bu konuda doktorunuza danışın.
· Yemeklerinize lezzet katacak değişik baharatlar deneyin.
· Kırmızı etin tadı kötü gelmeye başladıysa, eti pişirmeden önce az tuzlu salata sosuna ya-tırın. Bir süre için tavuk ya da balık eti yemeyi de tercih edebilirsiniz.
· Koku duyunuz tat duyunuzu etkileyebilir. Yemek hazırlanırken mutfakta bulunmayın. Ağır kokusu olmayan tavuk ya da tonbalığı salatası gibi soğuk yiyeceklere de yönelebilirsiniz.
· Ağızdaki metalik tadı gidermek için limon ya da başka ekşi meyveler ya da meyve aromalı mayhoş şekerlemeler yiyin. ( Şeker hastaları bu konuda dikkatli olmalıdırlar.)
Kaynak:Diyatıp